Proefvaren op de Grevelingen

Twee maanden voor vertrek genieten we nog van de luxe van een weekje vakantie. Met dikke jassen en handschoenen aan rijden we zaterdag naar Noordschans. We bewonderen de vrijwel geheel nieuwe mast, maar stuiten al snel op een kleine teleurstelling: de bedrading is niet aangesloten. Bij navraag bleek dat ze de sleutel niet hadden kunnen vinden en dus niet naar binnen konden. Vreemd, want de sleutel hing keurig aan het juiste haakje op het kantoor. Afijn. De zeilen gehesen. Het inrollen van het grootzeil ging vrij stroef, maar dat deed nog geen alarmbellen rinkelen. Michel sloot de meest noodzakelijke draadjes aan, en de rest bungelde vrolijk in de kajuit.

Als we de volgende morgen koers zetten naar Bruinisse, merken we al gauw dat het uit- en inrollen van het zeil niet goed gaat. We besluiten terug te varen naar de haven. Daar is Michel een uur of twee bezig samen met de mastenmeneer. Conclusie: het euvel is nog niet gefixt, alle reparaties aan de mast ten spijt. Het rolmechanisme van het grootzeil (één van de weinige niet vervangen onderdelen) blijkt ook schade te hebben opgelopen en moet worden vervangen. En dat zal niet deze week gaan lukken. Weer een weekje zeilen zonder grootzeil dus.

Ochtend in Bruinisse

Maar ach, dat mag de pret niet drukken. Rond 2 uur varen we alsnog richting Bruinisse. Dat is geen al te lange tocht, 18 mijl, maar wel met drie sluizen. Bij de Krammersluizen is het etenstijd. Een mooie gelegenheid om het eerste blikvoer te proberen: nasi. Dat is goed te doen, opgeleukt met een eitje, kroepoek en satésaus. Gaat op de meeneemlijst!

Het weer is inmiddels stukken beter dan de hele (winterse) week ervoor, maar het is nog flink koud. We zijn blij met ons kacheltje! En met het binnenzwembad. We blijven in Bruinisse, doen rustig aan en nemen een duik. Voor Jasper schaffen we een nieuw reddingsvest aan - die van Julian begint slijtage te vertonen, dus we schuiven door. Ze zijn er blij mee - en wij ook.

Blij met hun nieuwe reddingsvesten. En zonnebrillen.

In de Grevelingen zijn verschillende kleine eilandjes waar je kunt overnachten. Dinsdag varen we met een mooi windje naar de Archipel, een groepje van 3 eilandjes. De jongens doen een halfslachtige poging tot krabben vangen en vermaken zich vervolgens met zand en water, wij zitten op een bankje en genieten van het uitzicht en een blikje bier. Hier kunnen we wel aan wennen! Dat doen we dan ook: woensdag pikken we opa en oma op om vervolgens naar het volgende eilandje te varen, de Ossenhoek. Tegen de avond varen we terug naar Brouwershaven en eten we een pizza, waarna opa en oma terugrijden naar Delft. We leggen de jongens in bed en varen vervolgens bij ondergaande zon terug naar het idyllische eilandje.

De krabben willen nog niet zo bijten.

Een emmertje, wat zand, wat water, veel meer is er niet nodig.

En als je broek nat wordt... Dan trek je hem gewoon uit!

Tsuru bij een onbewoond eiland

Een dag later kan de zwembroek aan!

De zomer begint nu goed door te zetten. Het is bevrijdings- en hemelvaartsdag en de jongens spelen nu in hun zwembroek op het strandje. Jasper is de dapperste van de twee, hij gaat zwemmen in het (koude!!) water. Intussen zet ik me eens aan een klusje: het relingnet bevestigen. Het houdt me een paar uur zoet, en dan is de stuurboordzijde weer voorzien van een veiligheidsnet. De bakboordzijde pak ik een dag later aan, als we weer in Bruinisse liggen, en gaat aanzienlijk sneller. Ik heb nu door hoe ik het handig kan doen. Michel stort zich op een elektraklus: het aansluiten van de omvormer op de twee stopcontacten naast de kombuis. Weer een kruipdoor sluipdoor klus, maar met succes. Nu hebben we ook 220V als we niet aan de walstroom liggen, handig!

Inspectie van het voorzeil

Hij doet 't.

En ach, gelukkig hebben we de motor nog.

En de zonnepanelen! Nu de omvormer aangesloten is, kunnen we al onze apparaten ook onderweg inpluggen.

Het weekend is alweer bijna ten einde, als we besluiten er zo lang mogelijk van te profiteren. Zaterdag blijven we dus nog in Bruinisse en hebben we een heerlijke dag. We poetsen het dek tot het blinkt en glittert, en Jasper en Julian spelen in en bij het buitenzwembad. Als we 's avonds de laatste puntjes op de i zetten en het dek in de was zetten, worden we aangesproken door een meneer die ook een Dufour 36 classic heeft en in Noordschans ligt. Hij heeft ons herkend. Niet alleen vanuit de haven, maar ook uit het blad Zeilen, waar we genoemd worden in het artikel over de vertrekkers van 2016. Een klein beetje beroemd!

Het heerlijke zwembad met zandbak in de jachthaven van Bruinisse. Zand, water... Ze hebben het begrepen daar!

Het dek poetsen, dat moet met blote voeten!

Op moederdag verwennen de heren mij met een ontbijt op bed en twee zelfgemaakte boekjes. Ze glunderen van trots! Daarna is het tijd om weer terug te varen naar Noordschans. Wind tegen, dus op de motor. Het is druk bij de sluizen, maar we hebben steeds geluk en kunnen steeds vrijwel direct mee. Rond half vier komen we aan, en kan Michel direct naar de mastenmeneer met een lijstje van klussen die gedaan moeten worden. Naast het - nu echt - fixen van de mast, moet ook de boiler gemaakt worden. Die doet het al ongeveer een jaar niet meer, waardoor we alleen warm water hebben als de motor heeft gedraaid. Tot nu toe niet zo'n ramp, maar als we een jaar op de boot wonen is het toch wel handig om wél af en toe warm te kunnen douchen.

Met een pitstop bij de Mac rijden we terug naar Lent. In één week tijd is alles groen geworden. Het begin van de zomer, die voor ons als het goed is ruim een jaar zal duren!

Prikken en lessen

Mijn vrije woensdag was goed volgepland deze week. 's Ochtends eerst met Jasper mee op excursie naar de Hortus, in het kader van het schoolthema 'Kriebelbeestjes en bloemen'. Erg leuk! Vooral ook bijzonder dat zo'n tuin waar je anders achteloos doorheen loopt veel meer in zich heeft dan je op het eerste gezicht ziet.

Eenmaal terug op school gelijk door: gesprek met de juf die ons helpt met de voorbereiding en straks onderweg ons aanspreekpunt is. Ze had een hele stapel boeken voor me klaarliggen! Voor zover bekend heeft ze me ook vast de thema's voor volgend jaar meegegeven. Da's handig, want dat maakt het makkelijk om alvast materiaal te zoeken en te downloaden. We hebben ongetwijfeld internet onderweg, maar alles wat nu al (digitaal) mee kan is meegenomen. Heerlijk hoor, een school die zo meedenkt!

Na het gesprek de jongens uit de les geplukt, en snel even wat gegeten thuis, want daarna mochten we door naar de Radboud Travel Clinic voor de prikken. Lekker voorbereid weer, want Michel en ik waren onze gele boekjes kwijt (maar ach, dachten we, die prikken zijn toch al meer dan 10 jaar geleden), en ook de vaccinatieboekjes van de kinderen hadden we niet bij ons. Leek me niet nodig omdat ze de standaardprikken hadden gehad, maar kennelijk is er de afgelopen jaren iets gewijzigd, waardoor niet helemaal duidelijk was of Jasper nou wel of niet de hepatitis B prik gehad had. Het consultatiebureau was gelukkig bereikbaar en kon uitsluitsel bieden. Met respectievelijk 2 (de jongens) en 3 (Michel en ik) pleisters op onze arm en 430 euro lichter konden we vertrekken. De aanvullende verzekering heeft zich nu al uitbetaald.

Toen hup door naar zwemles, en hoera, Jasper mag komende maand afzwemmen voor zijn A! Fijn dat dat bijna in the pocket is, hij heeft er hard voor gewerkt. En gelukkig vindt hij het zwemmen ook erg leuk. Tijdens de les even gebeld om een afspraak bij de huisarts te maken. "U kunt beter naar de GGD denk ik," reageerde de assistente. "Nou... nee. De prikken hebben we net gehad." Omdat we een jaar onderweg zijn, en meerdere keren lang op zee zitten, is het noodzakelijk om bepaalde medicatie (zoals antibiotica en pijnstillers) aan boord te hebben. Maandag na de meivakantie hebben we een afspraak. De conceptlijst is inmiddels zo goed als klaar, ben benieuwd naar zijn adviezen! En ook wel een beetje spannend of we de medicijnen meekrijgen, want er staat best heavy stuff op.

Dat was de volle woensdag. Maar vermeldenswaardig is ook dat op dinsdag de mast teruggeplaatst is! Dit weekend gaan we een kijkje nemen.

Naar Noordschans!

Het is hoog tijd dat Tsuru weer een zeilboot wordt in plaats van een motorboot. In Noordschans is onze mast gerepareerd na de schade van afgelopen zomer, dus daar ging de reis naartoe! We parkeerden de auto bij station Nijmegen-Lent, en gingen van daaruit te voet (Jasper en ik) en met de bus (Michel en Julian) naar Tsuru in de Nijmeegse jachthaven. In het zicht van de haven zag ik uit de verte een man op onze boot klimmen. "He," zei ik tegen Jasper, "zij hebben gewonnen!" Maar na nog eens goed kijken zag ik dat het Michel niet was, die kwam zojuist aanlopen (dus toch gewonnen...). De havenmeester dus. Hij wilde net een boete uitschrijven van €180,- omdat we vrijdag vergeten waren om opnieuw havengeld te betalen. Pfoeh, net op tijd om dat te voorkomen!

Alles en iedereen aan boord, en gaan! Voor mij het eerste tochtje in meer dan een half jaar, dus het was weer even wennen. Hoe ging dat wegvaren ook alweer? Maar het ging prima, en hup, daar gingen we, over de Waal. Het waaide hard (tegen, uiteraard), maar we hadden stroom mee en voeren continu zo rond de 8 knopen. De wind werd niet bepaald minder, en Tsuru maakte flinke klappen op de woeste Waal, Maar tegen half 5 waren we in Gorinchem, en eenmaal in de haven was alles weer rustig.

Flinke wind tegen

In Gorinchem

De jongens voelen zich als een vis in het water aan boord, en natuurlijk is het niet ineens allemaal pais en vree (boys will be boys), en moeten ook zij weer even wennen aan de bootroutines (vooral proberen te onderhandelen over wanneer het reddingsvest aan- en uit mag), genoten ze van het tripje. De passerende vrachtboten, de bruggen, maar vooral ook het 'lekker je ding doen' aan boord. Julian was erg vroeg wakker zaterdag, en dus moe, maar normaal slaapt hij dan echt niet overdag. Nu zaten ze gebroederlijk in de voorhut een filmpje te kijken en viel Julian op de schouder van zijn broer in slaap. De kleine dingen waar ik enorm van geniet. Jasper zei 's avonds nog: "wat jammer dat we maar 2 dagen op de boot zijn."

Zondagochtend splitsten we op: Julian en ik gingen met de trein naar Lent, om de auto op te halen en naar Noordschans te rijden. Voor Julian misschien de derde keer dat hij met de trein ging, dus dat was een belevenis! Jasper en Michel zorgden dat de boot daar ook was. Ging tamelijk vlekkeloos, en ook fijn om wat 1-op-1 tijd met de jongens te hebben. In Noordschans bekeken we de mast, bijna helemaal nieuw na de schade van afgelopen zomer. De komende week wordt hij weer teruggeplaatst.

Dreigende luchten onderweg naar Noordschans. Achterop zie je de nieuwe constructie met zonnepanelen.

Tsuru te water & EHBO

Misschien kunnen jullie je nog herinneren dat het nogal wat voeten in de aarde had om Tsuru bij de jachtwerf in Arnhem te krijgen. Dat had te maken met de lage waterstand. De ingang van de haven is zo ondiep, dat het met een lage waterstand onmogelijk is om erin - of eruit - te komen. Dat eruit begon ons nu parten te spelen, want de waterstand in de Rijn is weer rap aan het dalen. Dus hup, hup, zo gauw het kon ging Tsuru het water in. Dinsdag werden door Donmar de laatste werkzaamheden gedaan (dynamo en startmotor terugplaatsen na de revisie), zodat Tsuru woensdagochtend weer te water gelaten kon worden. Ik had Michel en zijn vader Stef tegen 9 uur afgezet bij de werf. Daar ging Tsuru uiteindelijk rond half 11 te water. De heren voeren haar naar de jachthaven in Nijmegen. Het eerste stuk stroom tegen - met 3000 toeren op de motor net aan 4,5 knoop - maar daarna stroom mee, waarbij ze regelmatig de 10 knopen aan tikten, met aanzienlijk minder toeren.

Tsuru in Nijmegen (wat een ukkie)

Wat een luxe, Tsuru op fietsafstand! 's Avonds gingen we nog even kijken met de jongens, die zich direct weer helemaal thuis voelden op de boot en vooral verguld waren met het extra raampje in hun achterhut. We kwamen er wel achter dat het reddingsvest van Julian aan het eind van z'n levenscyclus is, de rits begint los te laten. Dus de 'misschien nieuwe reddingsvesten voor de kinderen' is een 'zeker nieuwe reddingsvesten voor de kinderen' geworden. Veiligheid boven alles.

En dat is weer in lijn met de dag van vandaag: Michel en ik deden een EHBO-cursus, specifiek gericht op zeezeilen. Een leuke en leerzame dag! We hopen de opgedane kennis nooit nodig te hebben. Maar we ontmoetten ook weer hele leuke mensen, bijvoorbeeld Fiona en Melvin, die zich met hart en ziel inzetten voor de Noordzee, en hopen door hun mooie beelden de liefde voor 'onze zee' aan te wakkeren. De filmpjes op hun site zijn betoverend. Kijk maar gauw op www.indenoordzee.nl.

Dramatisch gewond voor de nep

Dit leerden wij vandaag

Mooi blauw is prachtig!

De waterstand in de Rijn begint weer rap te zakken, dus Tsuru moet gauw het water in, voordat we nooit meer weg komen uit Arnhem. Dat zou toch wat zijn... Dit weekend was ik dus ook grotendeels bootweduwe, terwijl Michel de laatste klussen doet die echt nog gedaan moeten worden voordat ze weer in het water ligt.

Zo moest er echt nog een nieuwe laag (of eigenlijk: 3 nieuwe lagen) antifouling aangebracht worden, tegen allerlei aangroei aan het onderwaterschip. Dat was eerst zwart, maar eigenlijk door toeval - de leverancier had geen zwart meer - is het nu blauw. Wauw! Haast jammer dat niemand dat ooit ziet als de boot weer in het water ligt...

Na de eerste laag zwart (nog over van vorig jaar)

Oei! Best blauw!

Tadaaa! Kijk ook hoe ze blinkt en schittert!

Alsof het ervoor gemaakt is! Wie heeft dat zwarte eigenlijk ooit bedacht?

Eindeloos regelen

Naast het eindeloos geklus, vergt zo'n vertrek ook een eindeloos geregel. Maar ook daar kunnen we langzaamaan afstrepen! Ik neem jullie even mee in onze regelbezigheden. Het is daarmee een beetje een lijstjesblog geworden, maar we krijgen ook over dit soort dingen toch regelmatig vragen. Dus lees lekker verder als je benieuwd bent wat er regeltechnisch allemaal komt kijken bij zo'n tripje, en sla het lekker over als dat niet zo is!

Huurders

Gistermorgen waren de huurders van ons huis op bezoek, en hebben we het huurcontract ondertekend. We zijn aan elkaar gematcht door een collega, en het past allemaal precies: timing, hun wensen, onze wensen... We hebben er een goed gevoel bij, fijn dat ons huis door deze leuke mensen bewoond gaat worden. Ze hebben een zoontje van 1,5, dus het glijbaantje in de tuin en het speelkeukentje hoeven nog niet op marktplaats.

Verzekering en belasting

De verzekering voor de boot is afgesloten. Nu nog de reisverzekering en de verzekering voor het huis, maar we hebben inmiddels al wel uitgezocht wat het moet gaan worden. We houden onze Nederlandse zorgverzekering (met uitgebreide buitenlanddekking). Verder heb ik een gezellig onderhoud gehad met een meneer van de belastingtelefoon, en wachten we nu op een reactie van het belastingkantoor. We gaan namelijk niet emigreren en we willen er zeker van zijn dat de belastingdienst dat ook begrijpt.

School

Met school hebben we deze maand weer een gesprek om de leerplannen voor de kleine heren verder te concretiseren. Ik heb al heel wat materiaal verzameld, maar ben nog wel een beetje zoekende in hoe ik daar structuur in kan aanbrengen. Hopelijk kan de school me daarbij helpen! Het is fijn dat Julian sinds januari ook naar school gaat, zodat ze hem inmiddels ook een beetje kennen en kunnen inschatten hoe hij educatief verantwoord bezig gehouden kan worden.

Werk

Michel heeft zijn ontslagbrief eind vorige maand ingediend. Toch ook wel weer een stap. Mijn (ouderschaps)verlof is officieel goedgekeurd, en volgende maand begin ik mijn vervangster in te werken. Het begint nu aardig concreet te worden, er worden steeds meer afspraken gepland waar ik niet meer bij ga zijn, en deadlines worden ineens wel heel hard. Het voelt een beetje dubbel. Aan de ene kant kijk ik enorm uit naar een jaar lang niet werken, maar ik moet ook nog een paar van mijn 'kindjes' loslaten. En ergens knaagt het ook nog wat dat ik mijn collega's in de steek laat in turbulente tijden. Maar ook dat komt goed, ik ben vast niet zo onmisbaar als ik denk!

Gezond op reis

Komende week dompelen we ons een dag onder in de do's en don'ts van EHBO tijdens een lange zeilreis. De EHBO-koffer staat nog op de aanschaflijst. Over 1,5 week laten we ons voorlichten en vaccineren door de Travel Clinic van het Radboudumc. En dan staat er nog de uitdaging van het bij elkaar krijgen van de - hopelijk niet - benodigde medicatie. Als je weken achtereen op zee bent, dan is het verstandig om een voorraadje te hebben, van bijvoorbeeld antibiotica, maar ook morfine. We hebben verschillende lijsten waar we uit kunnen putten, en die moeten we nog maar eens goed bestuderen en voorleggen aan de deskundigen.

Eindeloos klussen

De afgelopen weken zijn weer voorbij gevlogen. Er is veel geklust aan Tsuru.

Zo zijn de luiken in de kajuitvloer om makkelijk te controleren of we water maken allemaal gereed. We hopen de luiken vooral te gebruiken als makkelijke toegang tot extra opslagruimte onder de vloer en niet voor de eerder genoemde taak, maar je weet maar nooit.

Ik heb op een zonnige, maar winderige zondag in maart een meteocursus voor vertrekkers gevolgd. Henk Huizinga (nimosmeteo.nl) en Ruud Kattenberg (ziltmagazine.nl) hebben een dag lang hun kennis over meteo en communicatie gedeeld. Ik weet nu meer over de weersystemen die we onderweg tegen zullen komen en hoe we onderweg weerberichten kunnen ontvangen. Was erg nuttig en leuk om te doen. De verjaardag van mijn moeder moest ik hiervoor wel laten schieten. Dat hadden we de dag ervoor echter al goed gemaakt door een bezoek aan mijn ouders in Venray.

Tweede paasdag ben ik met mijn vader flink aan de slag gegaan om de romp (die ik al eerder schoongemaakt had) in de was te zetten. Een zware klus op een ladder met een poetsmachine van 8kg in je handen, terwijl de ronddraaiende schijf van de poetsmachine alle kanten op wil, behalve waar jij naar toe wilt. Is uiteindelijk door vereende inzet goed gekomen en Tsuru ziet er weer mooi glanzend uit! Ondertussen had mijn moeder zich binnen uitgeleefd. Met als resultaat dat de helft van de boot er weer spik en span uit ziet. De andere helft komt de komende dagen aan de beurt.

de romp glanst weer

Ondertussen was Donmar (scheepsaanpassingen.nl) aan de slag gegaan om een frame van RVS-buizen in elkaar te zetten voor de zonnepanelen en om het elektrisch systeem aan te passen. Het frame had ik zelf vooraf bedacht en uitgewerkt (zie blogbericht van 4 maart), maar Donmar had zoiets nog niet eerder gemaakt en had de nodige reserve aan uren ingecalculeerd.

het frame voor de zonnepanelen in onderdelen

Uiteindelijk bleek het mee te vallen en staat er nu een frame achterop de hekstoel van Tsuru met twee grote zonnepanelen met in totaal 390Wp aan opwekkend vermogen. Dat zou genoeg moeten zijn om grotendeels onafhankelijk te zijn van walstroom. We vinden het er stoer uitzien zo'n frame, maar de puristen op de werf houden het bij functioneel.

frame voor zonnepanelen is klaar

Het plaatsen van de vier nieuwe AGM accu's van in totaal 122kg bleek wat lastiger. Het paste allemaal net niet in de accubak achter de motor, waardoor het nodige aangepast moest worden. Met name het vervangen van de bedrading door nieuwe dikkere kabels bleek lastiger dan verwacht. Er moesten dan ook nogal wat kabels gelegd worden om zowel de service accu's, als ook de start accu, omvormer, zonnepanel lader, walstroom lader, diodeblok, dynamo, startmotor, accumonitor en de bijbehorende zekeringen aangesloten te krijgen. Na aanblik van het uitstekende vakwerk door de elektriciën, valt pas op hoeveel techniek er in een boot eigenlijk wel niet zit. En dat allemaal in een krappe ruimte met bijna geen rechte vlakken. Ben blij dat ik me voor deze klussen heb beperkt tot het aanschaffen van de grote onderdelen die geplaatst zijn. Laat mij maar shoppen voor technisch speelgoed!

De nieuwe service accu's en omvormer vlak voor installatie

Eindelijk lijkt er ook schot in te zitten om de nieuwe Raymarine stuurautomaat en instrumenten geplaatst te krijgen. Alle apparatuur en schermpjes zitten op hun plek. De laatste aansluitingen moeten de komende dagen gefixt worden. We hebben dan weer instrumenten met de laatste stand van de techniek die Tsuru beter op koers moeten houden en informatie geven over hoe snel we varen, hoe diep het water is en hoe hard het waait en uit welke richting. Allemaal zeer essentiële informatie voor een zeilboot. Zodra we weer in het water liggen kan het allemaal getest en ingesteld worden.

De nieuwe instrumenten zijn gemonteerd

Dat brengt ons bij het belangrijkste onderwerp; wanneer gaat Tsuru weer het water in?
De planning staat op volgende week vrijdag, waarna we dat weekeinde een lange motortocht voor de boeg hebben richting Noordschans. Daar komt de nieuwe mast weer aan boord en wordt Tsuru weer een zeilboot.

Voordat het zover is moet het onderwaterschip nog nieuwe antifouling krijgen om al te enthousiaste beestjes geen kans te geven om zich vast te hechten aan de romp het komende jaar. Moet er nog nieuwe olie in de aandrijving van de schroef, de startmotor, dynamo en impeller voor de motor nog geplaatst worden en nog heel veel op onze zolder opgeslagen spullen aan boord gebracht worden.

Tsuru staat klaar voor een verse laag antifouling

Volgende week vrijdag is al over een week, dus ik stop maar met schrijven en ga aan de slag. Ik geloof dat ik Marije nog mag helpen met het schoonboenen van de stootwillen...

Marije laat het resultaat zien (links = schoon)

Even meedromen met de Antares

Voor de respectievelijk tweede en derde keer (mijn workshops motor en elektra waren daar ook) in de afgelopen maanden zetten we afgelopen vrijdag koers naar Eemnes. Het contrast voelt enorm: we bereiden ons voor op vele maanden zon en warmte in de koude en grauwe Hollandse wintermaanden, in een donker en wat gedateerd zalencentrum. Het wakkert de zin om te vertrekken alleen maar aan.

Walewijn en Hedda van de Antares zijn al ruim 1,5 jaar op pad met hun zoontje Quirijn. En ze krijgen er maar geen genoeg van. Ze zijn een paar weken terug in Nederland en willen hun ervaringen graag delen met toekomstige vertrekkers. We zijn met een man of 30, en het grootste deel gaat ook dit jaar of volgend jaar het grote avontuur aan. We voelen ons een beetje watjes, want de meesten gaan nog veel langer weg dan wij.

Walewijn vertelt enthousiast over hun belevenissen. We steken er nog wat van op ook. Een fijne combinatie van praktische informatie en wegdromen bij mooie bestemmingen. Leuk om te horen vonden we ook dat de grote oversteken voor Quirijn eigenlijk heel fijn waren door de vaste structuren van elke dag, en onverdeelde aandacht van zijn ouders omdat die toch nergens heen konden. Dat wij niet één maar twee ukken hebben heeft voor- en nadelen, die zich laten samenvatten als: ze kunnen elkaar vermaken en ze kunnen elkaar de tent (boot) uit vechten. Niet heel anders dan thuis, behalve de iets beperktere ruimte.

We vonden het erg leuk om de ervaringen van de Antares crew te horen, maar het is ook wel weer even goed zo. Het wordt tijd voor ons eigen avontuur.

Energie voor 4

Nog iets meer dan 4 maanden... Het komt steeds dichterbij. Aankondigingen van evenementen waar we zeker niet bij gaan zijn. Vergaderverzoeken die doorgesluisd zullen moeten worden naar onze vervangers. Dat maakt het wel heel tastbaar, nog een paar maanden en dan zijn we er echt een jaar van tussen!

Luikjes
Michel is vanavond weer aan het klussen op de boot. We hebben allerlei gaten in de vloer laten zagen, zodat we straks luikjes hebben. Die hebben een dubbelfunctie: enerzijds handig om te controleren of er ergens water zit dat er niet zou moeten zitten, anderzijds dienen deze verborgen ruimtes als extra voorraadruimte. De vloer wordt straks volgestouwd met blikvoer, water, sap en natuurlijk wijn. Michel is nu de houten balkjes aan het monteren, die ervoor moeten zorgen dat de luikjes op hun plek blijven als wij dat willen.

Zeeën van ruimte

Luikjes in de vloer

Jasper lakt de balkjes

Energie
Een week of wat geleden volgde ik een workshop elektra aan boord, en dat is best handig, want hoewel ik met veel plezier terugkijk op de natuurkundelessen waarin we allerlei leuke dingen deden met schakelborden, was mijn kennis toch wat weggezakt. Met de gerichte opfriscursus kan ik Michel in elk geval weer redelijk volgen als hij me uitlegt hoe onze stroomvoorziening in elkaar steekt. Het is niet zo heel ingewikkeld: wat je verbruikt moet je ergens vandaan halen. De grootste stroomslurpers zijn de koelkast en de stuurautomaat. Ook vrij essentieel is alle navigatieapparatuur. Daarnaast nemen we een broodbakmachine mee, het noodzakelijke elektronische vermaak (telefoons, tablets, laptops) en zullen we wel eens een lamp aan doen. De lampen zijn zo goed als allemaal vervangen door energiezuinige ledlampen, dat scheelt een slok op een borrel.

Voor het opwekken van stroom zijn verschillende mogelijkheden. Als we in een haven liggen is het simpel: dan pluggen we gewoon een stekker in en liggen we aan de walstroom. Ook de motor wekt stroom op, dus als we op de motor varen worden de accu's geladen. Maar goed, zeker tijdens de grote oversteken hopen we toch niet al te veel de motor bij te zetten, en zal de stroomkabel naar de wal ook niet lang genoeg zijn. En wat zijn dan de alternatieven? Zonnepanelen, windmolen, benzine- of dieselgenerator, sleepgenerator... We zien dat verschillende vertrekkers daar allemaal verschillende keuzes in gemaakt hebben. Michel is ervan overtuigd dat wij het redden met zonnepanelen, en ik neig ernaar hem daarin te vertrouwen.

Dus, de komende weken installeert de klusjesman de nieuwe accu's (voor de kenners: 4 stuks AGM-accu's a 105 Ah). De zonnepanelen (2x195 Wp) zijn geselecteerd en bijna besteld. We gaan een mal van pvc-buizen maken voor het frame waar de panelen op komen te liggen. De klusjesman maakt deze dan na in RVS.

Ontwerp voor het frame voor de zonnepanelen.

Leren, leren
We zijn nu al enorm aan het leren, en ik verwacht dat we dat in het jaar dat we weg zijn blijven doen. Leren op allerlei vlakken. Hoe we ons redden met z'n viertjes op de grote oceaan, onze talen weer wat oppoetsen en gebruiken, beter leren zeilen, leren koken onder helling met een hopelijk slechts lichte misselijkheid op de achtergrond, leren inklaren, uitklaren, leren heel veel geduld te hebben. Leren hoe de sterren eruit zien als het écht donker is.

En Jasper en Julian zullen ook leren. Dat kan niet anders, dat is wat kinderen doen. Ze lopen allebei voor op school, Julian is met 3,5 in januari gestart in groep 1 en Jasper wordt over 4 weken 6 en zit in groep 3. We zijn dus niet zo bang dat ze een achterstand zullen oplopen, zelfs niet als we een jaar lang helemaal geen 'school' zouden doen. Leren doen ze wel, dat is wat kinderen doen, en dat is ook wat we onze kinderen zien doen. En die leer-honger moet ook gevoed worden. We kennen onze pappenheimers inmiddels goed genoeg om te weten dat als ze niet die uitdaging krijgen, ze strontvervelend worden. Dus dat is één van onze uitdagingen voor het komende jaar. Het plan is om elke doordeweekse dag een uur of drie 'school' te doen. We lazen al over boten met een 'schoolvlag', een vlag die ze hijsen als het schooltijd is. Prachtig! Ik bedacht een 'juf/meester'-button (nog te maken dan wel bestellen): als we die dragen zijn we even geen papa en mama maar meester en juf. Met school werken we aan het samenstellen van een programma voor het jaar, waarbij ook het leren van alle ervaringen die we tijdens de reis opdoen centraal staat. Hoe leuk en leerzaam is het om op een Marokkaanse markt met Marokkaans geld te kopen wat je nodig hebt voor het avondeten? En hoe je op een kaart kunt zien waar je bent en waar je naartoe gaat? We gaan de thema's van school volgen (elk thema duurt 6-8 weken), waar we ons internationale sausje overheen gooien. Voor de jongens is het ook fijn om nog enig contact met school te hebben, dus gaan we ons best doen om te skypen (dat wordt wel een uitdaging als we de plas zijn overgestoken vanwege het tijdsverschil) en zullen we filmpjes heen en weer sturen waar mogelijk.

Marokkaanse markt. Volgend jaar volgen eigen foto's :) 

Dat leren, dat komt wel goed. Voor ons allevier.

We klussen rustig verder

We beginnen, sinds de jaarwisseling, een beetje af te tellen. Nog 5 maanden en dan gaan de trossen los! De reis is altijd wel ergens op de achtergrond of voorgrond aanwezig.

Het huis staat inmiddels in de verhuur. We hopen het gedurende het jaar dat we weg zijn gemeubileerd te verhuren (dus als je iemand weet...!). Onze eigen 'losse' spullen willen we dan op zolder opslaan. En die zolder is momenteel niet bepaald leeg. Voor een groot deel staat ie nu vol met spullen van de boot: matrassen, zeilen, grote dozen met o.a. de nieuwe stuurautomaat, maar er staan ook allerlei dingen die best een keertje weg kunnen. Deze week maar eens het een en ander op marktplaats gezet, en dat loopt niet onaardig. We hebben er weer wat ruimte bij gesmokkeld. De komende maanden moeten we alles nog goed uitzoeken en dan eens kijken wat we op de vrijmarkt op koningsdag en via marktplaats kunnen verkopen. Ik gok dat een tripje naar de stort er ook nog wel in zit.

Verder gaat Michel regelmatig een avondje naar de boot om te klussen. Hij doet altijd minder dan hij hoopt, want op de één of andere manier zitten de dingen nooit precies zo in elkaar als je verwacht. Vandaag mocht ik het ook weer eens meemaken. In plaats van 3 klussen eraf, zijn er zomaar weer twee klussen bij gekomen. Zo bestelden we gisteren vol goede moed een nieuw gasfornuis + oven, maar nu bleek dat toch niet te passen... Maar weer afbestellen dus, en opnieuw gaan zoeken, passen en meten. En we haalden het bankje in de kajuit los, om eens in de bilge te kijken, en daar bleek water in te staan. Michel was zo dapper om het te proeven: zout. We maken ergens water dus, en dat moet tot op de bodem uitgezocht (en gefixt) worden. Ik kreeg nog een kleine cursus 'motor', ter voorbereiding op mijn workshops (dieselmotor & elektra) volgende week. En we maakten vorderingen met het raampje in de achterhut. Dat is toch een flinke klus voor zo'n klein raampje. Michel wist het te relativeren door me te vertellen dat dat raampje als optie bij de boot €850 kost, dus daar kunnen wel wat uurtjes tegenover staan. Maar de koelkast is weer zo goed als nieuw, en voorzien van een slimme koeler, die extra hard koelt als de motor aan staat of als we aan de walstroom liggen, en het rustig aan doet als dat niet het geval is. Volgens Michel kunnen we nu zelfs een paar ijsjes (of ingevroren vlees) goed houden. De inmiddels overbodige GPS-paal is verwijderd, inclusief alle snoeren.

We klussen dus rustig door. Binnenkort staat ook een gesprek op school in de planning, om eens wat dieper in te gaan op de vraag hoe we de jonge heren een jaar lang educatief verantwoord bezig gaan houden. We zijn heel blij dat de school zo positief is over onze plannen en ons wil helpen! Dat is fijn voor de jongens, omdat ze op die manier toch nog een linkje blijven hebben met hun school, en financieel scheelt het ook een slok op een borrel, want de wereldschool is niet goedkoop.

Verder staan voor de komende tijd op de planning om de stellage voor de zonnepanelen te laten monteren en de motor een beurt te laten geven. Het houdt ons van de straat!

Raampje maken

En zo gaat dat er zo'n beetje uitzien in de kuip

Minicursus motor (En ja: er zit dus ook een motor in de boot)

Water waar we dat niet willen - hier al een heel stuk opgedweild.

De kluslijst wordt er niet korter op.

De bootschappenlijst

Gelukkig nieuwjaar! Dit jaar was voor het eerst dat we de jaarwisseling helemaal met z'n vieren waren, en dat was fijn. De jongens maakten we rond kwart voor 12 wakker, wat vonden ze dat bijzonder! Ze genoten van het prachtige vuurwerk. Daarna kostte het wel wat moeite om weer in slaap te vallen, maar ach, dat mag de pret niet drukken. Het begin van het jaar waarin we ons grote avontuur gaan beginnen! We lezen intussen allerlei blogs van boten die net de oversteek gemaakt hebben, of daar net aan zijn begonnen. Volgend jaar zijn wij dat!

Onze hofleverancier geeft op oudjaarsdag altijd een vriendelijke korting, als je er op tijd bent. Wij moesten ook nog wel aardig wat aanschaffen, dus dat is interessant. Vooral veel dingen die-we-hopelijk-nooit-nodig-hebben. Maar het is ook altijd beredruk, op 31 december. Dus we vroegen of dat niet op een andere manier kon - en dat kon. Alle spullen van de lijst werden netjes voor ons opzij gelegd, en Michel kon vandaag langskomen om het spul op te halen (en te betalen). Zie hier de oogst!

De nieuwjaarsbuit

En wat is dat dan allemaal? Je ziet hier onder andere een stormfok, twee spinlock deckvest reddingsvesten, met lichtjes en personal life beacon (zodat er direct een alarm afgaat als er een van ons onverhoopt overboord valt), een epirb, voor een noodsignaal als we zinken, mooi vuurwerk, eveneens voor nood, nieuwe apparatuur om te sturen en te meten (wind, diepte, snelheid), een drijfanker, een apparaatje om de koelkast energiezuiniger te maken, een reservelijn... Nou ja, dat soort dingen dus. Minstens de helft hopen we ongebruikt weer door te kunnen verkopen na terugkeer :)

De kluslijst

En zo is het ineens al bijna 2016, het jaar waarin we vertrekken! De tijd vliegt voorbij, nog maar een half jaar te gaan. Hoog tijd om weer eens wat klussen af te strepen. We krijgen vaak de vraag of we nog veel moeten doen aan de boot. Het antwoord is ja. We moeten nog best veel doen aan de boot. Maar het zijn vooral heel veel relatief kleine dingen die stiekem toch best wat tijd vragen. 

Tsuru in de stalling

Zo vervingen we de spiegel op de deur van de natte cel (was een leuk ding hoor, in de vorm van een patrijspoort, maar met nogal nare uitstekende onderdelen, waar we ons al verschillende keren flink aan gestoten hebben), maakten we planken in de kledingkasten en verwijderden we het relingnet (inmiddels voor een tweede rondje in de wasmachine - even kijken of hij een beetje schoon wordt en - nog veel belangrijker - nog sterk genoeg is, of dat we een nieuwe moeten aanschaffen). Met vereende krachten vervingen we gisteren de radio, voor eentje die het a) doet en b) via USB en AUX muziek kan afspelen. Oók belangrijk. Michel monteerde de Navtex. Verder hing de marifoonantenne nog los in de kajuit, die moest netjes weggewerkt worden. Het was een heel gepruts met een trekveer, maar uiteindelijk lukte dat. 

Hangkast werd legkast

De niet meer helemaal schone relingnetten.

De radio doet het! (Even testen voordat we hem inbouwden).

Michel probeerde de Navtex te monteren op een onmogelijke plek. Dat lukte niet, dus we kozen een ander, beter bereikbaar plekje.

Vandaag nog een klusdagje (de jongens zijn uit logeren), dan klussen we aan de motor (antivries - al lijkt dat voorlopig niet echt nodig, v-snaar, groffilter diesel vervangenen) en de bimini (de zonnetent). Daar zit een gat in, en hij moet wat hoger geplaatst worden zodat we er ook fatsoenlijk onder kunnen staan. Ook is het plan om de genuasledes te vervangen. 

Het houdt ons van de straat :) Oh! En we staan (heel klein op de foto) in het blad Zeilen van deze maand, in een artikel over de vertrekkersdag een maand geleden. Ook leuk!

Op het droge

Eindelijk was het water hoog genoeg en konden we naar Watersportcentrum Arnhem varen, waar Tsuru de kant op kon. Ik zette Michel af bij Jachthaven Valkenburg, en hij ging solo op pad, voor een tocht van maar liefst 1.3 mijl. Het op tijd klaarleggen van de lijnen en fenders bleek nog de grootste uitdaging. Ondanks dreigende luchten bleef het droog, en zelfs een beetje zonnig - maar wel koud!

Grotere kaart weergeven

Bij Watersportcentrum Arnhem aangekomen moest Michel nog even wachten op een andere boot, het was haast lopende bandwerk nu het water eindelijk op niveau was. Rond half 4 was Tsuru aan de beurt, en niet veel later hing ze aan twee banden te bungelen aan de kraan. Ze werd afgespoten, de antifouling zat er nog netjes op - alleen bij de kiel kwam er een laagje af. Daarna besloten de mannen dat het tijd was voor een kop koffie. Toen ze net weer buiten waren, kwam ik aangereden met de jongens. Julian en ik hadden Jasper van school gehaald en we waren naar zwemles geweest. Het blijft een raar gezicht, zo'n boot bungelend boven de kade.

Tsuru is niet erg dol op op de kant staan, en het was dus geen simpel klusje om haar netjes op de bok te krijgen, maar na ruim een uur prutsen hadden de heren het voor elkaar. Het was inmiddels donker, dus ze bleef daar op de kant staan, om de volgende dag naar de loods verplaatst te worden. Hoog en droog, klaar om klaargestoomd te worden voor de reis!

Bye bye Jachthaven Valkenburg

John Frostbrug